เสพสมให้สุขสม ตรวจก่อนแต่ง

ผศ.พญ.ปราณี สุจริตจันทร์ สาขาโลหิตวิทยา ภาควิชาอายุรศาสตร์ คณะแพทยศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย กล่าวว่า ทุกๆ ปีที่ผ่านมา หนุ่มสาวและคู่รักมักจะเลือกวันแต่งงานหรือจดทะเบียนสมรสกันในวันที่ 14 กุมภาพันธ์ วันแห่งความรัก หรือวาเลนไทน์ ถ้าจะให้ดีควรมีการวางแผนป้องกันเรื่องการตรวจเลือดก่อนที่จะวางแผนแต่งงานหรือมีลูกคนต่อไป

การตรวจเลือดก่อนสมรสช่วยให้รู้ว่าฝ่ายเจ้าบ่าวและเจ้าสาวเป็นโรคโลหิตจางพันธุกรรม หรือ “ธาลัสซีเมีย” หรือเปล่า ซึ่งเป็นปัญหาใหญ่ของสังคมไทยในปัจจุบัน โดยเฉลี่ยชาวไทยเป็นพาหะของธาลัสซีเมียชนิดใดชนิดหนึ่งถึงร้อยละ 30-45 หรือประมาณ 24 ล้านคนที่มียีนผิดปกติ เมื่อพาหะแต่งงานกันและเป็นพาหะที่เป็นพวกเดียวกันอาจมีลูกเป็นโรคได้ ทำให้ในประเทศไทยมีคนเป็นโรคธาลัสซีเมียมากถึงร้อยละ 1 หรือ ประมาณ 6 แสนคน

ปัญหาเด็กแรกเกิดเป็นโรคธาลัสซีเมียเป็นปัญหาทางสังคมในระดับประเทศของไทย โดยที่ผ่านมามีการรณรงค์ในเรื่องการตรวจเลือดก่อนแต่งงาน เพื่อลดความเสี่ยงโรคโลหิตจางพันธุกรรมธาลัสซีเมีย รวมทั้งมีการเผยแพร่ข้อมูลที่เป็นประโยชน์แก่ประชาชนทั่วไปอยู่เสมอ

การรณรงค์ตรวจเลือดก่อนแต่งงาน ช่วยให้ให้สังคมได้รับทราบความจริง ซึ่งเป็นปัญหาที่เรื้อรังมานาน เนื่องจากผู้ป่วยโรคโลหิตจางธาลัสซีเมีย จำเป็นต้องใช้เงินในการรักษาเดือนหนึ่งไม่ต่ำกว่า 10,000 – 20,000 บาท ซึ่งเป็นเงินที่ต้องจ่ายเฉพาะค่าเลือดและค่ายาขับเหล็กเท่านั้น ยังไม่รวมถึงค่ารักษาพยาบาลอื่นๆ ที่จะต้องเพิ่มมากขึ้น

โรคโลหิตจางธาลัสซีเมีย เป็นโรคซีดชนิดหนึ่งที่เป็นกันในครอบครัว หรือเรียกว่าโรคพันธุกรรม เนื่องจากฮีโมโกลบิน ซึ่งเป็นสารในเม็ดเลือดแดงที่มีหน้าที่นำออกซิเจนไปเลี้ยงร่างกายลดน้อยลง เม็ดเลือดแดงจะมีลักษณะผิดปกติและแตกง่าย ก่อให้เกิดอาการซีด เลือดจางเรื้อรัง และมีภาวะแทรกซ้อนอื่นๆ ตามมา

ผู้ที่เป็นโรคนี้ จะได้รับยีนที่ควบคุมการสร้างฮีโมโกลบินของเม็ดเลือดแดงผิดปกติมาจากทั้งพ่อและแม่ ถึงคู่สมรสเป็นพาหะทั้งคู่ก็ยังคงแต่งงานกันได้ และมีบุตร มีครอบครัวได้ตามปกติ แต่ก่อนที่คิดจะตั้งครรภ์ต้องทำการปรึกษาแพทย์ เพื่อตรวจวินิจฉัยทารกในครรภ์ตั้งแต่อายุครรภ์อ่อนไม่เกิน 20 สัปดาห์ ด้วยการเจาะน้ำคร่ำ หรือการตัดชิ้นเนื้อส่วนเล็กๆ จากรกมาวินิจฉัยทางห้องปฏิบัติการ ต้องทำโดยสูตินรีแพทย์ที่มีความชำนาญเป็นพิเศษ ถ้าตรวจพบทารกในครรภ์เป็นโรค คู่สมรสต้องรับคำปรึกษาทางพันธุกรรมอย่างต่อเนื่อง

อย่างไรก็ตาม หากคนไทยทั้งประเทศมีความเข้าใจเรื่องโรคธาลัสซีเมียเป็นอย่างดี การเป็นพาหะไม่ใช่สิ่งน่ากลัวหรืออันตรายอีกต่อไป หากยังมีข้อสงสัยกับเรื่องเหล่านี้ สามารถขอรับคำปรึกษาทางพันธุกรรมจากแพทย์ หรือบุคลากรทางการแพทย์ที่เชี่ยวชาญเป็นหนทางที่ดีที่สุด ความตระหนักในเรื่องการวางแผนครอบครัวของคู่สมรสที่เป็นพาหะของโรคธาลัสซีเมีย และสามารถช่วยป้องกันการเกิดโรคธาลัสซีเมียรายใหม่ๆ ในประชากรไทย และทำให้ประชาชนมีสุขภาพแข็งแรงถ้วนหน้า เป็นพลเมืองที่มีคุณค่าของประเทศชาติต่อไป

ขอขอบคุณข้อมูลและภาพประกอบจาก