ตีแผ่ชีวิตช้ำๆ หัวอก "เมียน้อย" (ข่าวสด)
ก่อนที่จะแปรสถานะมาเป็นเมียน้อย ผู้หญิงคนหนึ่งต้องผ่านอะไรบ้าง
ผู้หญิงขี้อิจฉา เอะอะโวยวาย ตีโพยตีพายและชอบแย่งสามีชาวบ้านในละคร "น้ำเน่า" มักได้รับบทเป็น "เมียน้อย" เสมอ แต่ในชีวิตจริงเมียน้อยบางประเภทก็ไม่ได้มีบุคลิกดังเช่นในละคร และก่อนที่จะแปรสถานะจากผู้หญิงคนหนึ่งมาเป็นเมียน้อย ก็ต้องผ่านขั้นตอนการตัดสินใจและการปรับตัวอีกมากมาย ซึ่งในละครไม่เคยเอ่ยถึง และความจริงก็ไม่มีใครที่ไหนอยากถูกประณามว่าเป็นคนไม่ดีและต้องมีชีวิต "คู่" อย่างหลบๆ ซ่อนๆ
อย่างน้อยชีวิตของผู้หญิง 6 คนที่ น.ส.สุภาวดี มนัสปิยะเลิศ คณะสังคมวิทยาและมานุษยวิทยา มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์ พูดคุยและเจาะลึกชีวิตจริงก็ช่วยตีแผ่ความคิดความเป็นมาและความเป็นอยู่ของผู้หญิงที่มีสถานะเป็นเมียน้อยผ่าน วิทยานิพนธ์เรื่อง "เมียน้อย: กระบวนการตัดสินใจและการปรับตัว"
ซึ่งผู้หญิง 6 คนที่เป็นกลุ่มตัวอย่างในการศึกษาอาจจะไม่ครอบคลุมเมียน้อยทุกประเภท และเพราะกลุ่มตัวอย่างทั้งหมดมีภูมิหลังคล้ายๆ กัน คืออยู่ใน จ.กาญจนบุรี ซึ่งมีอายุ 30 ปีขึ้นไปจนถึง 52 ปี การศึกษาตั้งแต่ระดับประถมศึกษาถึงมัธยมปลาย และรู้ตั้งแต่เริ่มคบกับสามีว่ามีภรรยาอยู่แล้ว อีกทั้งทุกคนมีงานทำ เมียน้อยกลุ่มนี้จึงไม่ได้ "เกาะสามีกิน" และเมื่อสามีเกิดความขัดสนใน "บ้านใหญ่" เมียน้อยยังเป็นฝ่ายจุนเจือการเงินให้บ้านใหญ่ด้วยซ้ำ
ก่อนเป็นเมียน้อยต้องผ่านบันได 3 ขั้น นับตั้งแต่
การตัดสินใจเป็น "เมียน้อย" ซึ่งพบว่าเกิดจากความกดดันในครอบครัว มาจากครอบครัวแตกแยก และชีวิตสมรสล้มเหลว
ซึ่งขั้นตอนต่อไป คือ การปรับตัว ที่ช่วงแรกคนรอบข้างยังไม่ยอมรับ เช่น คนในครอบครัว เพื่อนฝูง คนสนิท แสดงออกด้วยการดุด่าว่ากล่าว พูดประชดประชัน ซึ่งเมียน้อยก็จะรับมือด้วยการทำหน้าที่เป็น "สะใภ้" ที่ดีและแยกออกจากครอบครัวเดิม ไม่ออกงานสังคม แต่กลัวการไม่ยอมรับจากสังคมด้วยการต่อรองการใช้คำเรียกสถานะจาก "เมียน้อย" เป็น "ที่สอง" หรือ "เป็นรอง"
ส่วนขั้นตอนสุดท้ายเป็น การดำรงชีวิตในสถานภาพเมียน้อย การไปมาหาสู่กับสามีก็จะเป็นแบบหลบๆ ซ่อนๆ ซึ่งจากการพูดคุยลึกๆ ยังพบว่าเมียน้อยทั้งหลายเกิดความรู้สึกผิดเพราะเป็นผู้หญิงเหมือนกับเมียหลวง ย่อมเข้าใจผู้หญิงด้วยกันได้ดี จึงพยายามหาเหตุผลมาลบล้างความผิดในใจ โดยคิดว่าเกิดจากเวรกรรม อีกทั้งยังโทษให้เป็นเหตุสุดวิสัย คนเราจะรักกันห้ามกันไม่ได้และยกให้เป็นความผิดของฝ่ายชาย
พวกเธออยากให้สังคมมองเมียน้อยว่าเป็นผู้หญิงธรรมดาคนหนึ่ง แต่เมื่อสังคมยังมองในแง่ลบอยู่ จึงต้องปรับตัวโดยการปกปิดข้อมูลไม่ให้คนภายนอกรู้ว่าเป็นเมียน้อย หรือถ้าคนรอบข้างรู้สถานะที่แท้จริงแล้วก็จะทำตัวให้เป็นปกติมากที่สุด เช่น ไม่พูดถึงความสัมพันธ์ระหว่างเมียน้อยหรือเมียหลวง ไม่อย่างนั้นก็จะเข้าร่วมวิจารณ์แสดงความเห็นเรื่องนี้เสียเลยเพื่อไม่ให้เกิดความรู้สึกแตกแยกในกลุ่ม เป็นต้น
วิทยานิพนธ์เล่มนี้อาจทำให้เข้าใจ "เมียน้อย" เพิ่มขึ้น โดยเฉพาะในแง่มุมที่หลายคนไม่เคยรู้
ขอขอบคุณข้อมูลจาก
วันอังคารที่ 25 ตุลาคม พ.ศ.2548
