หนังศีรษะมีกลิ่น เกิดจากอะไร ? รวมวิธีดูแลและป้องกันแบบง่าย ๆ

          หนังศีรษะมีกลิ่น แม้สระผมแล้วก็ยังกลับมาได้ มาดูกันว่าสาเหตุเกิดจากอะไร และมีวิธีดูแลอย่างไรให้หนังศีรษะสะอาด สดชื่น ลดกลิ่นไม่พึงประสงค์ได้ง่าย ๆ

1. เหงื่อและความมันสะสม

          หนังศีรษะมีทั้งต่อมเหงื่อและต่อมไขมัน เมื่อเหงื่อ น้ำมัน หรือซีบัม รวมถึงเซลล์ผิวที่ตายแล้วสะสมบริเวณโคนผมมากขึ้น จุลินทรีย์ที่อยู่บนผิวก็สามารถย่อยสลายสารเหล่านี้จนทำให้เกิดกลิ่นได้ ปัญหานี้มักสังเกตได้ชัดในวันที่อากาศร้อน ออกกำลังกาย หรือทำกิจกรรมที่ทำให้เหงื่อออกมาก หากปล่อยให้เหงื่อสะสมเป็นเวลานานก็อาจทำให้ทั้งหนังศีรษะและเส้นผมมีกลิ่นอับตามมาได้

2. สระผมไม่เหมาะกับสภาพหนังศีรษะ

          ทั้งการสระผมน้อยเกินไปและสระบ่อยเกินไปอาจสร้างปัญหาได้ หากเว้นช่วงสระนานเกินไป น้ำมัน เหงื่อ และสิ่งสกปรกก็มีโอกาสสะสมมากขึ้น แต่ถ้าสระถี่เกินความจำเป็นหรือใช้ผลิตภัณฑ์ทำความสะอาดที่แรงเกินไป ก็อาจทำให้หนังศีรษะแห้งและระคายเคืองได้ ดังนั้นจึงไม่จำเป็นต้องกำหนดว่าทุกคนต้องสระผมจำนวนครั้งเท่ากัน ควรดูจากสภาพหนังศีรษะและกิจกรรมในแต่ละวันเป็นหลัก

3. ผลิตภัณฑ์ดูแลเส้นผมตกค้าง

          ดรายแชมพู แว็กซ์ เจล สเปรย์ ครีมนวด หรือผลิตภัณฑ์จัดแต่งทรงผมอื่น ๆ หากใช้ในปริมาณมากหรือทำความสะอาดออกไม่หมด อาจสะสมอยู่บริเวณโคนผมและหนังศีรษะ เมื่อรวมกับเหงื่อและความมันก็อาจกลายเป็นต้นเหตุของกลิ่นไม่พึงประสงค์ได้ โดยเฉพาะดรายแชมพู ที่แม้จะช่วยดูดซับความมันและทำให้ผมดูสดชื่นขึ้นชั่วคราว แต่ไม่ได้ทดแทนการสระผม เพราะยังจำเป็นต้องล้างคราบน้ำมันและสิ่งสกปรกออกจากหนังศีรษะเป็นระยะ

4. หนังศีรษะเปียกหรือชื้นเป็นเวลานาน

          หลังสระผม ออกกำลังกาย หรือว่ายน้ำ หากปล่อยให้หนังศีรษะชื้นนาน ๆ โดยเฉพาะในสภาพอากาศร้อนชื้น อาจทำให้เกิดสภาพแวดล้อมที่เอื้อต่อการสะสมของจุลินทรีย์และกลิ่นไม่พึงประสงค์ นอกจากนี้การนอนทั้งที่ผมยังเปียกหรือการสวมหมวกขณะที่ผมยังไม่แห้งก็เป็นพฤติกรรมที่ควรหลีกเลี่ยงเช่นกัน

5. มลภาวะและกลิ่นจากสิ่งแวดล้อม

          ฝุ่น ควัน และอนุภาคต่าง ๆ ในอากาศสามารถเกาะอยู่ตามเส้นผมและหนังศีรษะได้ โดยเฉพาะคนที่ต้องเดินทางหรือทำงานนอกบ้านเป็นประจำ เมื่อรวมกับเหงื่อและความมันก็อาจทำให้เส้นผมมีกลิ่นอับหรือกลิ่นไม่สดชื่นได้

6. อาหารบางชนิด

          อาหารบางอย่างอาจมีส่วนทำให้กลิ่นเหงื่อหรือกลิ่นตัวเปลี่ยนไป เช่น กระเทียม หอมหัวใหญ่ อาหารที่มีกำมะถันสูง รวมถึงเครื่องเทศบางชนิด หากสังเกตว่าหนังศีรษะมีกลิ่นมากขึ้นหลังกินอาหารบางประเภทเป็นประจำ อาจลองจดบันทึกอาหารควบคู่กับการสังเกตอาการ เพื่อดูว่ามีความสัมพันธ์กันหรือไม่

7. การเปลี่ยนแปลงของฮอร์โมน

          ฮอร์โมนที่เปลี่ยนแปลงในบางช่วงของชีวิตอาจส่งผลต่อต่อมเหงื่อและการผลิตน้ำมันบนผิว ทำให้บางคนมีเหงื่อออกมากขึ้นหรือรู้สึกว่าหนังศีรษะมันง่ายกว่าเดิม จึงอาจมีกลิ่นไม่พึงประสงค์ตามมาได้

          หากรู้สึกว่าหนังศีรษะมีกลิ่น ลองเริ่มจากการปรับพฤติกรรมง่าย ๆ ในชีวิตประจำวันก่อน โดยเน้นการลดความมัน เหงื่อ และคราบตกค้าง

1. สระผมให้เหมาะกับสภาพหนังศีรษะ

          ไม่มีความถี่ในการสระผมที่เหมาะกับทุกคน หากเป็นคนหนังศีรษะมัน เหงื่อออกง่าย หรือออกกำลังกายเป็นประจำ อาจต้องสระผมบ่อยกว่าคนที่หนังศีรษะแห้ง และเวลาสระควรเน้นทำความสะอาดบริเวณหนังศีรษะและโคนผมอย่างทั่วถึง ไม่จำเป็นต้องขยี้เส้นผมแรง ๆ และควรล้างแชมพูออกให้หมด

2. สระผมหลังออกกำลังกายหรือเหงื่อออกมาก

          ถ้ารู้ตัวว่าเหงื่อออกเยอะจากการออกกำลังกายหรือทำกิจกรรมกลางแจ้ง ควรทำความสะอาดเส้นผมและหนังศีรษะหลังจากนั้น ไม่ควรปล่อยให้คราบเหงื่อสะสมเป็นเวลานาน เพราะเหงื่อสามารถกลายเป็นแหล่งสะสมของจุลินทรีย์และทำให้เกิดกลิ่นได้

3. ล้างแชมพูและครีมนวดให้สะอาด

          คราบผลิตภัณฑ์ที่เหลืออยู่บนหนังศีรษะอาจสะสมร่วมกับความมันและเหงื่อจนทำให้เกิดกลิ่น ดังนั้นหลังสระควรล้างน้ำให้ทั่วถึง โดยเฉพาะบริเวณโคนผมและหนังศีรษะ

4. ลดการใช้ผลิตภัณฑ์ที่มีเนื้อหนักบริเวณโคนผม

          หากหนังศีรษะมันง่าย ลองลดการใช้ผลิตภัณฑ์ที่มีเนื้อหนักหรือมีน้ำมันมากบริเวณโคนผม เช่น แว็กซ์ โพเมด หรือครีมบำรุงแบบไม่ต้องล้างออก เพราะอาจทำให้เกิดการสะสมของความมันและเหงื่อได้

5. เป่าผมให้แห้งก่อนเข้านอน

          หลังสระผมควรซับน้ำและทำให้หนังศีรษะแห้งก่อนนอน หลีกเลี่ยงการใส่หมวกหรือรวบผมแน่นในขณะที่ผมยังเปียก หากใช้ไดร์ ควรเลือกระดับความร้อนที่ไม่สูงเกินไป

6. หากมีรังแค ควรเลือกแชมพูให้เหมาะ

          สำหรับคนที่มีรังแคร่วมกับอาการคันหรือหนังศีรษะมัน แชมพูสำหรับดูแลรังแคที่มีส่วนผสม เช่น Ketoconazole, Salicylic acid, Selenium sulfide หรือ Zinc pyrithione อาจเป็นอีกทางเลือกหนึ่ง โดยควรใช้ตามคำแนะนำบนผลิตภัณฑ์

7. ระวังสูตรดูแลหนังศีรษะแบบ DIY

          การใช้น้ำส้มสายชูหมักจากแอปเปิล น้ำมันทีทรี หรือส่วนผสมจากธรรมชาติอื่น ๆ เป็นวิธีที่มีคนพูดถึงกันอยู่บ่อย ๆ แต่คำว่า "ธรรมชาติ" ไม่ได้แปลว่าจะเหมาะกับทุกคน เพราะส่วนผสมบางชนิดอาจทำให้เกิดการระคายเคืองได้ หากจะลองใช้ ควรระมัดระวังและหลีกเลี่ยงการใช้ส่วนผสมที่มีฤทธิ์แรงหรือเข้มข้นกับหนังศีรษะโดยตรง โดยเฉพาะคนที่มีผิวบอบบางหรือระคายเคืองง่าย

          การป้องกันทำได้ไม่ยาก เริ่มจากดูแลหนังศีรษะให้สะอาดและไม่ปล่อยให้มีความมันหรือความชื้นสะสมมากเกินไป ดังนี้ 

• สระผมตามสภาพหนังศีรษะ ไม่จำเป็นต้องสระตามจำนวนครั้งตายตัว
• สระผมหลังออกกำลังกายหรือเหงื่อออกมาก
• ล้างแชมพูและครีมนวดออกให้หมด
• ไม่ใช้ดรายแชมพูต่อเนื่องหลายวันโดยไม่สระผม
• หลีกเลี่ยงการเข้านอนทั้งที่ผมยังเปียก
• ทำความสะอาดหมวกหรืออุปกรณ์ที่สัมผัสเส้นผมเป็นประจำ
• ลดการใช้ผลิตภัณฑ์จัดแต่งทรงผมที่สะสมบริเวณโคนผม
• หากอยู่กลางแจ้งหรือเจอฝุ่นควันมาก ควรทำความสะอาดเส้นผมและหนังศีรษะเมื่อกลับถึงบ้าน

• ผมเหม็นง่าย มีกลิ่นไม่หาย อาจป่วย Smelly Hair Syndrome !
• หัวเหม็นง่าย สระผมบ่อยแต่ก็ยังเหม็น ! รวมสาเหตุที่สาว ๆ พลาด พร้อมวิธีเปลี่ยนผมเหม็นเป็นผมสวย
• ผมหอมยาวนาน จนคนข้าง ๆ ทัก ! รวมทริกดูแลเส้นผมให้หอมสดชื่นตลอดวันแบบมือโปร
• 8 วิธีรักษาเชื้อราบนหนังศีรษะ หมดปัญหาอาการคัน ต้องกำจัดให้เกลี้ยงถึงต้นตอ
• สระผมยังไงให้ถูกต้อง เคล็ดลับง่าย ๆ ทำแล้วผมแข็งแรงสุขภาพดีขึ้น